Art Nouveau Zonnebloem Hanger, Gautrait

Deze uiterst verfijnde hanger is rond 1900 gemaakt door de Franse goudsmid Léopold Gautrait, van achttienkaraat goud, diamant, plique- à-jour emaille en een natuurlijke parel. De driehoekige basisvorm van de hanger toont twee zonnebloemen tegen een achtergrond van een in plique-à-jour geëmailleerde zon die ondergaat in de zee.
Gautraits oog voor detail komt hier prachtig naar voren. Kenmerkend voor deze tijdgenoot van Renée Lalique zijn zijn sierlijke stukken met uitwaaierende contouren. Dit komt niet alleen links en rechts van de ondergaande zon tot uiting, ook aan de bovenkant is de hanger in tweeën gedeeld, waarbij het steeltje van het gouden blad op de uiteinden omkrult en als oog dient voor de ketting. Ook de zonnebloemen in het midden van de hanger zijn prachtig naturalistisch vormgegeven. Het blad en de bloemen hebben zoveel reliëf dat ze los lijken te komen van de plique-à-jour geëmailleerde achtergrond.
De oorspronkelijke ketting met open schakel komt boven de hanger bijeen in een gouden zonnebloem die bezet is met een briljant oud slijpsel. Onder de hanger hangt een natuurlijke parel aan een oog met een eveneens briljant geslepen diamant.

Zonnebloemen

Zonnebloemen zijn al eeuwenlang bekend. De Inca’s in Zuid-Amerika vereerden de bloem al als symbool van hun zonnegod. Daarnaast waren de pitten eetbaar en gebruikten ze de olie uit de pitten om voedsel mee te bereiden. Aan het einde van de middeleeuwen brachten de Spaanse veroveraars de bloem mee naar Europa en sindsdien associëren we de zonnebloem ook hier met zon en zomer. De wetenschappelijke naam van de zonnebloem, Helianthus zegt het al: Helios betekent zon en Anthos is bloem. In Europa werd de zonnebloem al snel een geliefde bloem soort. De gele bloem draait mee met het zonlicht waardoor de plant zelfs een christelijke betekenis kreeg, de mens die zijn hoofd naar het licht (Christus) draait.

Symboliek

Dat symboliek een belangrijke rol in de Art Nouveau speelde is in deze hanger mooi te zien. De zonnebloem staat symbool voor geluk, adoratie, levenslust, bewondering en niet-aflatende toewijding. Deze laatste betekenis is ontleend aan een Griekse mythe:
Clytia was een van de drieduizend Oceaniden uit de Griekse mythologie, een dochter van Tethys en Oceanus. Apollo verliet haar voor de nimf Leucothea. In haar woede bracht Clytia de vader van Leucothea, Orchamus, op de hoogte van de affaire, die zijn dochter levend liet begraven omdat ze geen maagd meer was. Toen dit Apollo niet in de armen van Clytia dreef, kwijnde zij langzaam weg. Zij was zo verliefd op Apollo (Helios), de god van de zon, dat ze alle dagen van zonsopgang tot zonsondergang met haar gezicht de zon volgde langs de hemel. Maar Apollo zag haar niet en daarom veranderden de goden, die medelijden met haar hadden, haar in een zonnebloem.

Art Nouveau

This innovative movement in art flourished in several parts of Europe between 1890 and 1914. Depending on the country in which it was made it was known by different names: Arts and Crafts in Great Britain and the United States, Jugendstil or Seccessionist in Germany and Austria. In France it became known as Art Nouveau, taking its name from the gallery L’Art Nouveau that Siegfried Bing opened in Paris on 26 December, 1895. Art Nouveau introduced a new vocabulary into the repertoire of jewellery with its sensual curvilinear forms, dramatic imagery and a poetic symbolism based on new ideas concerning the role of the unconscious.

Japanse Kunst

Een van de belangrijkste katalysatoren in de ontwikkeling van de Art Nouveau, die rond 1900 haar hoogtepunt bereikte, was de Japanse kunst. Kunstenaars waren op zoek naar nieuwe artistieke ideeën en vormen als reactie op zowel de negentiende-eeuwse obsessie met het verleden als de inferieure machinaal vervaardigde, ongekunstelde producten op de markt. Veel kunstenaars waren gefascineerd door de Japanse kunst die juist Europa had bereikt en waarin flora en fauna op subtiele wijze waren afgebeeld. Symboliek werd veel gebruikt. Japanse bloemmotieven - bamboe, kersenbloesem, pioenrozen, irissen en chrysanten - werden verwerkt in ontwerpen met de vloeiende lijnen en asymmetrische composities die typerend waren voor die periode. Vrouwen waren een ander geliefd onderwerp in de Art Nouveau - van naakte bosnimfen tot charmante, dromerige 'femmes fleurs', tot meisjes die in profiel zijn afgebeeld met een ingetogen kapje op. De ontwerpen bevatten ook vaak dieren zoals vogels, libellen, slangen en ook wolken, poelen en rotsen, soms gecombineerd met slanke vrouwenfiguren. In de Art Nouveau periode was de artistieke verdienste van een ontwerp belangrijker dan de intrinsieke waarde van de gebruikte materialen. Toch werden kostbare materialen niet geschuwd. Elk Art Nouveau sieraad kan worden beschouwd als een miniatuur kunstwerk.

Gautrait

Léopold Albert Marin Gautrait wordt geboren in Roullée , Frankrijk, op 16 oktober 1865, als zoon van Clovis Gautrait en Modeste Marie Madeleine Loyer. Hij volgt zijn opleiding tot modeleur-ciseleur bij de heer Roufosse aan de Ecole des Beaux-Arts in Parijs. Gautrait vestigt zich eerst aan de Rue des Dames 105 in Parijs en later aan de rue Rivay in Levallois-Perret, een buitenwijk van Parijs. In 1895 maakt hij een vaas ‘de vier seizoenen’ die nu te zien is in het Musée des Arts Decoratifs. Als modeleur en ciseleur ontwerpt en maakt hij juwelen voor de grote Parijse juweliers van die tijd, waaronder Vever. Het langst werkt hij samen met Léon Gariod, van 1897 tot 1920. De juwelen die in dit samenwerkingsverband zijn ontstaan zijn, net zoals deze hanger, gesigneerd met de signatuur van Gautrait en afgeslagen met het meesterteken van Gariod. Het bekendst is zijn hanger met pauwenmotief die al in 1901 wordt aangekocht door het Victoria & Albert Museum op de Expostition Universelle in Parijs. Vanaf 1905 verandert zijn stijl en maakt hij talloze armbanden, hangers en colliers geïnspireerd op de Lodewijk XVI stijl, die dan style Guirlande genoemd wordt. Gautrait was gehuwd met Marie Louise Mansuy en samen krijgen zij twee dochters, Hélène Louise en Germaine Leopoldine. Hij overlijdt in Parijs in 1937.

Gesigneerd aan de achterzijde van de hanger met het stempel van L. Gautrait. Gekeurd op de achterzijde van de hanger met het Franse gehalte teken voor 18 k. goud en in de veerring van de ketting met het half afgeslagen meesterteken van Léon Gariod - L met hoorn, in staande ruit.

Share

    This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.

    Vorige Juwelen overzicht Volgende

    Ontvang onze nieuwsbrief

    Inschrijven
    Meld je aan voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van onze collectie, beurzen en de laatste nieuwsberichten.